|
BİLİMSEL GERÇEK:
Embriyoloji
biliminde kuyruk sokumu kemiği başlangıç çizgisi
(primitive streak) kabul edilir.
Modern embriyoloji
bilimi kuyruk sokumu kemiğinin (koksiks) başlangıç
çizgisi olduğunu açıklamıştır. Çünkü bu başlangıç
çizgisinin görünmesinin ardından embriyonun tamamı
özellikle sinir sistemi biçimlenir. Daha sonra bu çizgi
eskiyip kaybolur ve geriye yalnızca kuyruk sokumu kemiği
olarak bilinen koksiks kalır.
Başlangıç
çizgisinin oluşumu:
Ceninin on dördüncü gününde embriyo
hücrelerinde iç ve dış diskler uzayarak armut şeklini
alır. Arka kısım inceyken ön kısım enli olur. Arka
kısımdaki dış disk hücreleri (ektoderm) döllenmenin on
beşinci gününde ilk defa başlangıç çizgisini (primitive
streak) oluşturur.
Başlangıç
çizgisinde hızlı bir bölünme ve gelişme ortaya çıkar. İç
endoderm ve dış ektoderm tabakaları arasında hücreler
sağlı sollu ayrılarak mezoderm adı verilen yeni bir orta
tabaka oluştururlar.
Başlangıç
çizgisinin ortaya çıkmasının sonucunda orta tabaka olan
mezodermin yanı sıra sinir sistemi ve notochord (embriyonun
sırt tarafında omurgayı oluşturacak olan hücre kümesinin
oluşturduğu uzun kordon)
oluşmaya ve embriyonun organları şekil almaya başlar.
Başlangıç çizgisi sinir sistemini içerdiğinden dolayı
başlangıç çizgisinin olmaması veya oluşmaması halinde
embriyo hücresinde organlar teşekkül etmez.
Başlangıç çizgisi
oluşumunun öneminden ötürü Britanya’daki Warnock
Komisyonu (insanın oluşumu ve embriyosu ile ilgilenen
bir komisyon) doktorların ve araştırmacıların suni
döllenme sonucunda meydana gelen embriyo üzerinde deney
yapma zamanını başlangıç çizgisinin oluşmasıyla
sınırlamışlardır. Başlangıç çizgisinin ve
etkinliklerinin oluşmaya başlamasıyla birlikte şu
olaylar birbirini izler:
Nöral tüp
kapanırken kulak ve göz taslakları gözükmeye başlar.
İnsan beyni nöral tüpün üçte ikilik üst kısmında
gözükmeye başlarken omurilik üçte birlik alt kısımda
yaratılır. Bu kısım embriyonun dördüncü- beşinci hücre
gruplarının altındadır. İlk- dördüncü hücre grubu
kafatasıdır.
Mezoderm, hücre
gruplarından meydana gelmiş embriyonun merkezinin
çevresinde yoğunlaşarak oluşur. Omurlar, kaslar, kol ve
bacak taslakları, iskelet ve kas sistemi, üriner sistem
ve üreme sistemi burada meydana gelir. Karın zarı,
akciğer zarı, iç karın zarı ve kalp zarının yanı sıra
kan damarları, kalp, kaslar ve sindirim sistemi de bu
hücre grubundan oluşur.
Başlangıç
çizgisinin oluşumu, embriyonun gelişim silsilesinin
başlamasında organlar ve katmanların oluşmasında önemli
bir işarettir. Organların oluşumu aşaması ile ilgili
bilinen husus hepsinin ancak başlangıç çizgisinin, sinir
sistemi ve hücre gruplarının oluşmasından sonra meydana
gelebileceğidir. Dördüncü haftanın başından sekizinci
haftanın sonuna kadar bu olaylar sürer. Bu sürenin
sonunda ceninin tüm sistemleri ve organları tamamlanmış
olur. Geriye ince ayrıntılar ve gelişme kalır.
Başlangıç
çizgisinin sonu:
Başlangıç çizgisinin önemi dördüncü haftada da
kaybolmaz. Çizgi yavaş yavaş kaybolmaya başlar, ceninin
ve doğan bebeğin kuyruk sokumu bölgesine gizlenir.
Geride çıplak gözle görülmeyen zayıf bir iz kalır.
|